TARİHÇE
Darende, geçmişte Timelkia, Tiranda, Tiryandafil ve Derindere isimleriyle anılmıştır.

Darende 7000 yıllık tarihi bir geçmişe sahiptir. Yerleştiği bölgeye sonraları hâkim olmuş ve bölge ile Malatya arasındaki ticaret merkezlerini ellerinde tutabilmek için Tohma Suyu boyunda kurmuştur. Sonraki yıllarda bölge çeşitli uygarlıklar tarafından işgal edilmiş, bölgedeki kaleler askeri üs haline getirilmiştir. Darende'nin ilk yerleşim yeri bu kalenin içerisinde olmuştur. Sırasıyla çeşitli medeniyetler yöreye egemen olmuştur. 8. yüzyıldan sonra bölgedeki Zengibar Kalesi'ndeki yerleşim, kültür ve ticaret merkezi haline getirilmiştir.

1071'deki Malazgirt Meydan Muharebesi'nden sonra bölgeye Selçuklular egemen olmuş ve yerleşim Zengibar Kalesi'nin dışarısına yayılmıştır. 1399'da Timur bölgeyi ele geçirmişse de 1402'deki Ankara Savaşı'ndan sonra Osmanlı İmparatorluğu bu topraklara hâkim olmuştur. Sonraki yıllarda yöre, Osmanlı İmparatorluğu ile Safeviler arasında çekişmeye neden olmuş, 1515'te Malatya ve yöresini kesin olarak Osmanlı topraklarına katmıştır.

17. yüzyılda Darende'ye gelen gezgin, o günün Darende'si hakkında "Kalesi harap olduğundan Dizdarı ve neferleri yoktur. Şehir nehir kenarında kerpiç ve tasla yapılmış 1000 kadar haneli, bağlı ve bahçeli, 7 mihrap camili, hanı, hamamı, çarsısı, pazarı olan şirin bir kasabadır" diye söz etmektedir.

18. yüzyılda Sivas'a bağlı bir ilçe yapılmıştır. Kaynaklarda "Sivas Vilayeti Merkez Sancağı'nda, Tohma Çayı kıyısında kaza merkezi bir kasaba" olarak tanımlanmıştır. Daha sonra 1934'te Malatya'ya bağlı ilçe konumuna getirilmiştir.

Coğrafya

İlçe topraklarını, kuzeye doğru yönelmiş dağ sıraları ve bunların arasında bulunan çöküntü alanı engebelendirmektedir. Bu alanın güneyinde Toros Dağları'nın uzantıları bulunmaktadır. Ayrıca kuzeydoğuya doğru uzanan ve Tohma Suyu ile kesilen bu dağlık alanda ayrı ayrı dağlar bulunmaktadır. Güneydoğu Toroslar'ın bir kolu olan Karadağ (2.283 m.) ilçenin batısını engebelendirir.

Darende'nin doğu sınırı boyunca uzanan Nurhak Dağları ise Nurhak Dağları'nın kuzeydoğu uzantılarıdır. Ancak bunlar çok yüksek dağlar değildir. Karamuk Dağı (2.164 m.) ve kuzeydeki Beşparmak Dağı (2.052 m.) bu bölümdeki en yüksek dağlardır. İlçede aşınma sonucu ortaya çıkmış platolar oldukça geniş bir yer tutmaktadır. İlçenin deniz seviyesinden yüksekliği 1.006 metredir.

İlçe topraklarını Tohma Suyu ile onun kollarından Balıklıtohma Çayı sulamaktadır. Bu iki akarsuyun birleştiği yerde ilçenin en önemli ovası olan Mığdı Düzü bulunur. Yaklaşık 5000 hektarlık bir alana yayılan Mığdı Düzü'nün orta kesimleri düz olup, kenarlara doğru yükselir ve engebeli bir görünüm alır. Akarsuların taşıdığı alüvyonlar nedeniyle bu ova tarım yönünden oldukça verimlidir. İlçede sulanabilir arazi olarak Tohma Çayı boyundaki araziler sayılabilir. Yeniköy, Balaban, Ağılyazı ve Başdirek ovaları ilçenin tarım yapılabilen diğer ovalarıdır.

İklim

İlçede karasal iklim hüküm sürmektedir. Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlı geçer.

Ekonomi

İlçenin ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Yetiştirilen başlıca tarımsal ürünler; tahıl, meyve, sebze ve baklagiller. Sulak kesimlerde de tarım yapılmaktadır. İlçede meyve bahçeleri de yaygın olup; kayısı, elma ve ceviz yetiştirilen meyvelerin başında gelmektedir. Hayvancılıkta koyun, keçi ve sığır besiciliği yapılmaktadır.

İlçenin en büyük gelir kaynağı kayısı olup, 1,5 milyon civarında kayısı ağacı vardır. Malatya'nın toplam kayısı üretiminin 4'te birini karşılayan Darende, Türkiye dışındaki ülkelere de kayısı ihraç etmektedir.

İlçe topraklarında maden ve doğal kaynak yatakları vardır.